Organy administracji skarbowej coraz częściej wymagają od przedsiębiorców, aby dokonywały szczegółowej weryfikacji swoich kontrahentów. Wytyczne dotyczące zakresu weryfikacji zostały przez Ministerstwo Finansów przedstawione w Metodyce w zakresie oceny dochowania należytej staranności przez nabywców towarów w transakcjach krajowych, której treść przybliżyliśmy w poprzednich artykułach (LINK DO ARTYKUŁU).

Istotne wskazówki w tym temacie przynoszą również wyroki sądów administracyjnych. W serii tekstów analizujących aktualne orzecznictwo przybliżymy czytelnikom przesłanki wynikające z wyroków sądów administracyjnych, których spełnienie powinno zagwarantować przedsiębiorcy bezpieczeństwo podczas kontroli podatkowej prowadzonej u niego lub u jego kontrahentów.

Pierwszy z analizowanych przez nas wyroków dotyczy sytuacji, w której na fakturze widnieją dane innego podmiotu niż ten, który rzeczywiście był dostawcą. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lipca 2018 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I FSK 1725/16 rozpatrzył skargę podatnika, który w ocenie organów podatkowych przedstawiał w deklaracjach podatkowych faktury, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. W opisanej sprawie podatnik dokonywał zakupu u kontrahentów, których tożsamości nie mógł prawidłowo ustalić. Z kolei jak się okazało, faktury VAT, które miały dokumentować te transakcje otrzymywał następczo od innych podmiotów. W toku postępowania pracownicy administracji skarbowej ustalili, iż podmioty wystawiające faktury nie dysponowały odpowiednim zapleczem i infrastrukturą umożliwiającą prowadzenie obrotu hurtowego.

W zgodnej ocenie organów i sądów administracyjnych podatnik w tej sytuacji nie dochował należytej staranności, jako że wybierając towar nie znał tożsamości sprzedawcy i poznawał ją dopiero następczo, na podstawie wystawionej faktury. Sąd uznał, że prawidłowo organ podatkowy ustalił, iż wystawca faktury był innym podmiotem niż rzeczywisty wydawca towaru. Tym samym faktury przedstawione urzędowi skarbowemu zostały uznane za tzw. „puste faktury”, w skutek czego organ w drodze decyzji administracyjnej zakwestionował prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez sześciu z kontrahentów podatnika.

Innymi słowy, podatnik zobowiązany został do zapłaty podatku VAT, bo przyjął faktury od podmiotu, który nie był rzeczywistym dostawcą towaru. Aby faktura uprawniała do odliczenia podatku VAT naliczonego, to zgodnie ze stanowiskiem NSA wyrażonym w omawianym wyroku musi potwierdzać, że w rzeczywistości doszło do dostawy towarów lub świadczenia usług pomiędzy konkretnymi podmiotami w niej wykazanymi, w zakresie ściśle określonego towaru lub usługi oraz w zakresie ilości danego towaru lub usługi. W opisywanej sprawie podatnik nie dochował należytej staranności ponieważ nie zweryfikował, kto wystawił fakturę VAT, przez co utracił prawo do odliczenia podatku.

 

jacek-trusinski
radca prawny Jacek Trusiński,
wspólnik zarządzający Kancelarii Pałucki Trusiński

logo