1 stycznia 2017 r. weszła w życie tzw. mała ustawa o innowacyjności. Ustawa przygotowana przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zawiera interesujące instrumenty podatkowe i formalne uproszczenia, a przede wszystkim zwiększa wymiar ulgi, którą można odliczyć od podatku w związku z prowadzoną działalnością badawczo-rozwojową (B+R).

Udogodnienia zawarte w małej ustawie o innowacyjności, w największym stopniu promują start-upy, wynalazców, naukowców oraz przedsiębiorców stawiających na innowacje. W swoich założeniach mają także ułatwić współpracę pomiędzy biznesem i naukowcami, a także zachęcić te środowiska do podejmowania wspólnych inicjatyw z korzyścią dla wszystkich. Poniżej przedstawiamy najistotniejsze regulacje:

  • Odliczanie od podatku kosztów badań i rozwoju

Od początku stycznia 2017 r. mali i średni przedsiębiorcy mogą odliczyć od podatku 50 % ponoszonych kosztów kwalifikowanych na wydatki związane z B+R. Natomiast w przypadku dużych przedsiębiorców możliwe jest odliczenie 50 % wydatków osobowych, a także 30 % innych wydatków przeznaczonych na działalność badawczo – rozwojową. Poza tym przedsiębiorcy będą mogli odliczać koszty na działalność B+R nie przez trzy, jak było do tej pory, ale przez sześć lat. Nowe przepisy przewidują także możliwość odliczenia od podatku min. kosztów uzyskania patentu przez małe i średnie przedsiębiorstwa.

Zanim przejdziemy do dalszych rozważań na ten temat, warto określić, jak rozumieć pojęcie działalności ,,badawczo – rozwojowej”. Art. 5a pkt. 38 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.) (dalej: ustawa o PIT), definiuje taką działalność jako: ,,działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań”.

a) Jako badania naukowe wyróżnia się badania:

podstawowe, tj. oryginalne prace badawcze, eksperymentalne lub teoretyczne podejmowane przede wszystkim w celu zdobywania nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;

stosowane, czyli prace badawcze podejmowane w celu zdobycia nowej wiedzy, zorientowane przede wszystkim na zastosowanie w praktyce;

przemysłowe, tzn. badania mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności w celu opracowywania nowych produktów, procesów i usług lub wprowadzania znaczących ulepszeń do istniejących produktów, procesów i usług. Badania te powinny uwzględniać tworzenie elementów składowych systemów złożonych, budowę prototypów w środowisku laboratoryjnym lub w środowisku symulującym istniejące systemy, szczególnie do oceny przydatności danych rodzajów technologii, a także budowę niezbędnych w tych badaniach linii pilotażowych, w tym do uzyskania dowodu w przypadku technologii generycznych.

b) Za prace rozwojowe natomiast, uznaje się nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności z dziedziny nauki, technologii i działalności gospodarczej oraz innej wiedzy i umiejętności do planowania produkcji oraz tworzenia i projektowania nowych, zmienionych lub ulepszonych produktów, procesów i usług, z wyłączeniem prac obejmujących rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, linii produkcyjnych, procesów wytwórczych, istniejących usług oraz innych operacji w toku, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.

Za prace rozwojowe w szczególności uznaje się:

– opracowywanie prototypów i projektów pilotażowych oraz demonstracje, testowanie i walidację nowych lub ulepszonych produktów, procesów lub usług w otoczeniu stanowiącym model warunków rzeczywistego funkcjonowania, których głównym celem jest dalsze udoskonalenie techniczne produktów, procesów lub usług, których ostateczny kształt nie został określony;

– opracowywanie prototypów i projektów pilotażowych, które można wykorzystać do celów komercyjnych, w przypadku gdy prototyp lub projekt pilotażowy stanowi produkt końcowy gotowy do wykorzystania komercyjnego, a jego produkcja wyłącznie do celów demonstracyjnych i walidacyjnych jest zbyt kosztowna.

  • Zniesienie Podatku od własności intelektualnej

Ustawa zniosła min. podatek dochodowy od własności intelektualnej wnoszonej do spółki. Oznacza to, że akcje, czy udziały w spółce otrzymane w zamian za wniesioną do niej aportem własność intelektualną, nie będą podlegały opodatkowaniu.

  • Zwrot niewykorzystanych odliczeń

Nowe przepisy przewidują także zwrot gotówkowy dla nowo powstających przedsiębiorstw prowadzących działalność B+R. Przedsiębiorcy, którzy poniosą wydatki na B+R i równocześnie wykażą stratę podatkową, będą posiadać możliwość otrzymania zwrotu gotówkowego, w wysokości 18 lub 19 % potencjalnego, ale niewykorzystanego odliczenia. Wyżej wskazani przedsiębiorcy będą mogli stosować to rozwiązanie, jako alternatywę wobec wydłużenia okresu odliczania kosztów działalności badawczo-rozwojowej.

  • Zmiany dla naukowców i wynalazców

Ustawa w całości znosi dotychczasowe ograniczenie czasowe wynoszące 5 lat, w trakcie którego naukowcy mogli czerpać korzyści finansowe z komercjalizacji, co oznacza, iż od jej wejścia w życie każdy, kto prowadzi badania prowadzące do zwiększenia innowacyjności, będzie mógł w pełni czerpać korzyści finansowe z ich komercjalizacji w sposób nieograniczony czasowo.

Ustawa ma na celu wspieranie innowacyjności przedsiębiorców i start-upów, naukowców oraz jednostek badawczych. Wyżej opisane przepisy są pierwszym krokiem w kierunku unowocześnienia polskiej gospodarki. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego już rozpoczęło prace nad tzw. ,,duża ustawa o innowacyjności”.

mdMaciej Dudziński,
prawnik Kancelarii Pałucki Trusiński

logo