Według założeń rządu ambitne programy socjalne mają być finansowane przez skuteczniejsze egzekwowanie należności podatkowych. Pisaliśmy już wcześniej, że działania podjęte przez administrację przynoszą efekty (link do artykułu). Jednakże nic nie zapowiada, że osiągnięta poprawa wystarczy dla zaspokojenia apetytu fiskusa. W 2017 roku za osiągnięcie celu fiskalnego odpowiedzialna będzie nowo utworzona jednolita Krajowa Administracja Skarbowa, dzięki której poprawi się efektywność działania organów podatkowych. Według danych za rok 2013 koszt uzyskania wpływów podatkowych wyniósł 1,6% czyli niemal 4,5 mld złotych. Zejście do poziomu innych europejskich państw czyli 0,8 % przyniesie więc ponad 2 mld złotych oszczędności.

Jakimi środkami miałyby zostać osiągnięte powyższe cele? Obserwując działania ustawodawcy można zauważyć naprzemienne tendencje centralizacyjne i decentralizacyjne. Projektodawca tym razem upatruje szansy na oszczędności w konsolidacji służby w jeden organ: służbę celno-skarbową z jednolitym systemem informatycznym, bazami danych i procedurami. Pierwotne zakładano wejście  reformy w życie z dniem 1 stycznia 2017, jednak poprawka senacka z 4 listopada zmieniła ten termin na 1 marca, co sugeruje nieprzewidziane utrudnienia w przekształceniu całej administracji. W najnowszym projekcie zredukowano obowiązki nowej służby, zwalniając ją z obowiązku zabezpieczenia transportu lotniczego. Było to wynikiem stanowczego oporu ze strony Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa oraz Przedsiębiorstwa Państwowego Porty Lotnicze, które celnie wskazały brak przedmiotowego powiązania działalności Administracji Skarbowej i ochrony lotniska.

Takie posunięcia ze strony projektodawcy sugerują, że obecnie omawiana wersja projektu niekoniecznie jest ostateczna. Sytuacja niepewności jest niekorzystna dla wszystkich zainteresowanych stron. Według informacji Ministerstwa Finansów redukcja stanowisk ma zostać oparta na zasadzie dobrowolnych odejść na emeryturę, w ten sposób możliwe będzie zredukowanie 5 tys. z 65 tys. etatów. Propozycji zatrudnienia nie otrzymają tylko te osoby, które pełniły służbę w organach bezpieczeństwa PRL. Należy jednak pamiętać, że wiceminister finansów i szef Służby Celnej Marian Banaś zapewniał w wywiadzie dla Dziennika Gazeta Prawna, że termin 1 stycznia jest niezagrożony. Wywiad został opublikowany na dzień przed zmianą terminu wejścia ustawy w życie.

Podobnie podatnicy nie wiedzą jeszcze przed jakimi organami będą się toczyć postępowania, ani kto będzie je prowadził. Jakkolwiek rozsądne jest przesunięcie terminu o 2 miesiące to należy pamiętać, że do ustawy będzie potrzebne wydanie kilkudziesięciu rozporządzeń wykonawczych. Rodzi to uzasadnioną obawę, że z powodu pośpiechu ucierpi jakość stanowionego prawa.

Wszystko wskazuje więc na to, że okres luty – marzec 2017 roku będzie czasem próby dla podatników. 25 lutego minie termin na złożenie pierwszej ewidencji JPK_VAT dla małych i średnich przedsiębiorców. Tak więc na przełomie lutego i marca czekają nas dwie duże zmiany w systemie podatkowym, które w dodatku ustawodawca postanowił zmieścić na przestrzeni jednego tygodnia.

radca prawny Jacek Trusiński, wspólnik zarządzający Kancelarii Pałucki Trusiński

Mikołaj Mroziński, asystent prawny Kancelarii Pałucki Trusiński