W dobie kryzysu gospodarczego, pozycja przedsiębiorcy na rynku zależy nie tylko od wysokiej jakości oferowanych przez niego towarów, usług i konkurencyjnych cen, lecz także od właściwej strategii marketingowo-reklamowej. Podejmując działania marketingowo-reklamowe, przedsiębiorca powinien mieć na uwadze skutki jakie działania te wywołują na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług.

Poniżej przedstawione zostaną sytuacje, z którymi przedsiębiorcy najczęściej miewają kłopoty.

Nieodpłatne przekazywanie na rzecz kontrahentów towarów promocyjnych, które stanowi czynność zrównaną z odpłatną dostawą towaru (podlegającą opodatkowaniu VAT)

Część przedsiębiorców, w celu zachęcenia swoich kontrahentów do dokonywania większych zakupów, wprowadza tzw. ,,politykę gratisów”. Przedsiębiorcy ci nabywają towary (bądź też sami je wytwarzają), a następnie towary te są nieodpłatnie przekazywane kontrahentom.

W powyższej sytuacji, nieodpłatne przekazanie towarów powinno zostać opodatkowane podatkiem VAT należnym. Za podstawę opodatkowania należy przyjąć cenę za jaką nabyli przekazany towar, a gdy nie jest możliwe określenie tej ceny – koszt jego wytworzenia.

Jednocześnie przedsiębiorcy mają prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, zawartego w cenie nabytych uprzednio towarów promocyjnych. W przypadku, gdy dany przedsiębiorca wytworzył towar promocyjny, będzie przysługiwać mu prawo do odliczenia VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z wytworzeniem tych towarów promocyjnych.

Nieodpłatne przekazywanie na rzecz kontrahentów towarów promocyjnych, które stanowi czynność niepodlegającą podatkowi VAT

Częstą praktyką jest przekazywanie kontrahentom gadżetów reklamowych opatrzonych w logo firmy, takich jak długopisy, smycze, kubki, kalendarze.

Nieodpłatna dostawa gadżetów reklamowych nie będzie czynnością objętą opodatkowaniem VAT, pod warunkiem, że gadżety te są prezentami o małej wartości.

Z prezentem o małej wartości mamy do czynienia w przypadku przekazania przez przedsiębiorcę jednej osobie towarów:

– o łącznej wartości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 100 zł (przedsiębiorca powinien prowadzić ewidencję pozwalającą na ustalenie tożsamości tej osoby);

– których przekazania nie ujęto w ewidencji osób obdarowanych, jeżeli jednostkowa cena nabycia towaru (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia, jednostkowy koszt wytworzenia, określone w momencie przekazywania towaru, nie przekraczają 10 zł.

Przedsiębiorcy przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego przy zakupie gadżetów reklamowych. W przypadku, gdy przedsiębiorca wytworzył gadżety reklamowe, będzie przysługiwać mu prawo do odliczenia VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z wytworzeniem tych towarów promocyjnych.

Analogiczna sytuacja (w której czynności nie będzie podlegała VAT) wystąpi, gdy przedsiębiorca przekazuje nieodpłatnie kontrahentom próbki materiałów i sprzętu w ramach działalności reklamowej, z przeznaczeniem do zapoznania i przetestowania.

Za próbkę, uznaje się egzemplarz towaru lub jego niewielką ilość, która pozwala na ocenę cech i właściwości towaru w jego końcowej postaci, przy czym ich przekazanie przez przedsiębiorcę:

– ma na celu promocję tego towaru oraz

– nie służy zasadniczo zaspokojeniu potrzeb odbiorcy końcowego w zakresie danego towaru, chyba że zaspokojenie potrzeb odbiorcy jest nieodłącznym elementem promocji tego towaru i ma skłaniać go do zakupu promowanego towaru.

Przedsiębiorcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego przy zakupach towarów i usług związanych z wytworzeniem próbek.

Reklama prowadzona za pośrednictwem profesjonalnych podmiotów – np. agencji reklamowych

Sposobem na optymalizację rozliczania VAT w zakresie nieodpłatnego przekazania towarów jest zlecenie agencji reklamowej świadczenia kompleksowej usługi marketingowo-reklamowej, składającej się między innymi z przygotowania zasad i regulaminu programu lojalnościowego, obsługi tego programu oraz nieodpłatnego wydawania nagród przyznawanych uczestnikom. Nieodpłatne wydanie towaru-nagrody stanowi jeden z elementów kompleksowej usługi marketingowo-reklamowej i nie powinno być traktowane jako odrębna dostawa towaru (a tym samym nie podlega odrębnemu rozpatrywaniu pod kątem opodatkowania VAT).

Przykład:

Agencja reklamowa organizuje dla jednego ze swoich klientów (przedsiębiorcy) konkurs. W ramach świadczonej usługi agencja nabywa samochód osobowy, który będzie główną nagrodą w konkursie. Agencja ponosi wszystkie koszty związane z konkursem, w tym koszty zakupu nagród. Po wykonaniu kompleksowej usługi, agencja reklamowa wystawia swojemu klientowi (przedsiębiorcy) fakturę, wliczając w jej wartość wydatki poniesione na nabycie nagród. Przeprowadzenie konkursu ma na celu zachęcenie kontrahentów do zakupu towarów przedsiębiorcy. Przedsiębiorca, który nabył od agencji reklamowej kompleksową usługę marketingowo-reklamową powinien mieć zatem prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez agencję.

UWAGA:

Niektóre organy podatkowe kwestionują jednak możliwość odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia kompleksowej usługi marketingowo-reklamowej, w związku z czym najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest uzyskanie stanowiska ministra finansów w drodze wystąpienia z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej

Sprzedaż towarów promocyjnych poniżej ceny ich zakupu (,,sprzedaż za złotówkę”)

Coraz bardziej popularną praktyką jest dokonywanie przez przedsiębiorców (w ramach ,,polityki gratisów”) zakupu różnych towarów, które następnie są wydawane kontrahentom wraz z fakturą o wartości 1 zł + 0,23 zł VAT. Jest to działanie zgodne z obowiązującymi przepisami. Przedsiębiorca ma bowiem swobodę w dokonywaniu sprzedaży towarów promocyjnych po obniżonej cenie w stosunku do ceny zakupu (z wyjątkiem występowania powiązań pomiędzy przedsiębiorcą a kontrahentem, o których mowa w ustawie o podatku od towarów i usług). Stosując takie rozwiązanie przedsiębiorca zyskuje prawo do odliczenia podatku VAT zawartego w cenie za jaką kupił on towar promocyjny (sprzedany kontrahentowi po obniżonej cenie) i unika wątpliwości co do opodatkowania towaru podatkiem należnym. W przypadku natomiast, gdy przedsiębiorca wytworzył towar promocyjny, będzie przysługiwać mu prawo do odliczenia VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z wytworzeniem tego towaru promocyjnego.

Oczywiście przedstawione powyżej czynności stanowią jedynie ułamek możliwych do podjęcia przez przedsiębiorców działań marketingowo-reklamowych. Warto także pamiętać, że każde takie działanie należy rozpatrywać indywidualnie na potrzeby określenia skutków na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług.

radca prawny Jacek Trusiński
wspólnik zarządzający Kancelarii Pałucki Trusiński